Sağlıklı pişirme kapları ile sağlıklı saklama kaplarının birbirine karıştırılmaması gerekiyor; ikisi farklı kaplardır.
Sağlıklı pişirme kaplarının; üretimi sırasında çok fazla işlem görmemiş yani metaller vs. gibi şeylerle kaplanmamış olması gerekir. Dolayısıyla dökme tencereler en sağlıklı pişirme kaplarıdır.
En sağlıklı saklama kapları ise cam ve cam ürünleridir. Metal saklama kapları (tencereleri) kesinlikle sağlıklı değildir. Çünkü özellikle yiyeceğin asitlik derecesine göre, sıcaklık ve soğukluğuna göre kapla temas ettiği zaman herhangi bir metal maddenin yiyeceğe geçmemesi lazım. Bekleme esnasında asitliğin verdiği zararla herhangi bir karışımın meydana gelmemesi lazım. Bu anlamda en iyi saklama kaplarının cam kaplar olduğu söylenebilir.
SAĞLIKLI PİŞİRME TENCERELERİNİN ÇEŞİTLERİ VE RİSKLERİ
Pişirme tencerelerine geri dönecek olursak, bunları sağlıklı olanlarının da doğru kullanılması gerekir. Seramik, cam vs gibi tencereler sağlıklı pişirme kapları kapsamına girseler bile, kullanımda dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Sağlıklı pişirme kapları; kırık, çatlak ve/veya çizik olmaları halinde belli riskler taşırlar.
Dökme pişirme tencereleri: En sağlıklı olan pişirme kaplarıdır.
Seramik pişirme kapları: Seramik pişirme tencerelerinde herhangi bir çatlak, kırık ya da benzeri bir şey olmamasına özen gösterilmelidir çünkü kırık ve çatlaklarda oluşabilecek birtakım zararlı maddeler yiyecekle temas edebilir. Çatlak, kırık olmayan ısıya dayanlıklı seramik pişirme kapları, özellikle fırınlama yönteminde çok rahatlıkla kullanılabilirler.
Cam pişirme kapları: Cam pişirme tencereleri için herhangi bir sağlık sorunu yaratacak durum söz konusu değildir. Fırında ya da ocakta bu cam pişirme kapları da gönül rahatlığıyla kullanılabilir.
Mikrodalga fırın- pişirme kapları: Mikrodalga fırın pişirme kapları konusunda hala araştırmalar devam ediyor. Ancak mikrodalga fırın kullanımı esnasında dikkat edilmesi gerekilen şey, fırın kapağının sık sık açılmamasıdır. Porselen pişirme kapları: Bu kaplarda da bir problem yok ama sadece porselen pişirme kaplarında desen verme amacıyla çok fazla süsleme ya da benzeri şeylerle boyalı maddeler kullanılıyorsa bu kaplarda zararlı olabilir. Genelde sade ve daha beyaz olanlar tercih edilmelidir. Porselen pişirme kaplarında da yine boyaların ısı esnasında yiyeceğe geçmesi mümkün olabilir, bu yüzden daha dikkatli olunmalıdır.
Toprak pişirme kapları: Toprak pişirme tencereleri gayet sağlıklıdır ancak tencere de çatlak olmayacak ve etrafı iyi yalıtılmış, iyi kaplanmış olacak.
Çelik tencereler: Çelik tencerelerde pişirme yapmanın bir sakıncası yoktur fakat temizleme ve pişirme esnasında dikkat edilmesi gereken kurallar bulunuyor. Örneğin, çelik tencerelerin temizlenmesi esnasında bulaşık teli kullanılmaz. Yine çelik tencerelerle yemek pişirilirken tahta kaşıkların kullanılmasını öneriyoruz. Metal kaşıklar çelik tencerenin çizilmesine neden olabilir, metalin metale değmesiyle oluşabilecek çizikler, o metal yapısının bozulmasına neden olur. Bu anlamda iyi korunuyorsa, sağlıklı korunuyorsa problem yoktur.
Emaye, teflon, alüminyum tencereler: Emaye, teflon, alüminyum tencerelerde kabın zarar görmemiş olması, çizik, paslanmış ya da harap olmamış olmasına dikkat edilmelidir. Bunlar dışında bir sorun yaratmayacaktır. Buna dikkat etmekte fayda var.
Emaye, teflon tencereler saklama koşulları açısından önerilmez. Bu tür tencerelerde pişirilen yemeklerin bekletilmesi uygun değildir. Pişirdiniz ve yediniz, yemeyeceğiniz kısmın cam kaplarda buzdolabında saklanması gerekir.
Alüminyum folyoda pişirme: Şu aralar Alzheimer hastalığı araştırılan bir konu. Son yıllarda yapılan araştırmalar, alüminyum folyonun ve alüminyum tencere, kap kacakların Alzheimer hastalığını hızlandırdığı görüşleri ve araştırmaları devam ediyor. Alüminyum folyoda yemek pişirmeyi önermiyoruz.
Diyetisyen Nilüfer BAYRAM |