İdrar kaçırmanın iki önemli nedeni vardır. Birinci neden pelvis tabanının ve idrar torbasının anatomik desteğinin zayıflamasına bağlı olarak oluşan stres tipi idrar kaçırmadır. Stres tipi idrar kaçırmada, hasta öksürüp aksırdığı, zorlandığı zaman istem dışı idrar kaçırmaktadır. Bu durum genellikle çok sayıda doğum yapma, iri bebek doğurma, evde kendi kendine doğum yapma, zor doğum yapma, müdahaleli doğum yapma ya da eğitimli olmayan kişiler tarafından doğurtulma ile ilişkilidir. Ayrıca yaş, menopoz, uzun süren kabızlık, şişmanlık, astım, bronşit gibi akciğer hastalıklarına bağlı olarak da sık görülür. Ülkemizde doğum sayısının fazla olması nedeniyle istem dışı idrar kaçırmanın büyük bölümünü bu tip idrar kaçırma oluşturmaktadır ve sıklıkla doğurganlık çağındaki genç kadınlarda rastlanmaktadır.

İkincisi neden ise idrar torbası idrarla dolarken nedeni bilinmeyen bir şekilde idrar torbası kasının kasılmasına bağlı olarak oluşan istem dışı idrar kaçırmadır. Buna aşırı aktif mesane sendromu denmektedir. Bu tip idrar kaçırma, sıklıkla suyla ilgili işlerde ani idrar yapma hissinin oluşması ve tuvalete yetişememe tarzındadır. Bazı hastalarda birinci ve ikinci neden birlikte görülür. Bu tip idrar kaçırmaya mikst (karma) idrar kaçırma denir.
İdrar kaçıran hasta sürekli ped veya bez kullanmakta, kendini evi ile sınırlamakta kaçırma ve koku nedeniyle sosyal ilişkilerini sınırlamaktadır. Bu durum bazen ciddi psikolojik sorunlara yol açmaktadır. Ülkemizle ilgili yaptığımız araştırmalarda idrar kaçıran kadınların % 80’i bu durumu yaşlanmanın

ve çocuk doğurmanın doğal bir sonucu olarak görmektedirler ve bu nedenle hekime başvurmamaktadırlar.
İdrar kaçırma ciddi bir sağlık sorunudur ve mutlaka tedavi edilmelidir. Çağdaş tıp idrar kaçıran hastaların durumlarına göre çeşitli tedavi seçenekleri sunmaktadır. Bunlar:

• İlaç tedavisi
• Davranış tedavisi (İdrar torbası eğitimi)
• Egzersiz (Kegel)
• Vajinal konlarla egzersiz
• Biofeedback yöntemlerle egzersiz
• Fonksiyonel Elektrik Stimülasyon (FES)
• TENS
• Manyetik sandalye (ExMI) 
• Peserler
• Botoks v
• Ameliyat’dır
  

İdrar kaçırması olan hasta şikayetlerinin ağırlığına bağlı olarak, muayene, klinik değerlendirme (üriner günlük, ped test, stres test) ve ürodinamik incelemelerden sonra tedavi edilmektedir. Hastanın şikayetleri ciddi değilse ya da aşırı aktif mesane sendromu varsa ameliyat dışı yöntemler ile tedavi edilebilir ve hastalığın ilerlemesi durdurulabilir. Eğer hastanın şikayetleri ciddiyse, ped kullanıyor ve idrar kaçırma sosyal hayatını etkiliyorsa seçilecek tedavi yöntemi ameliyattır.  Günümüzde lokal anestezi kullanarak küçük bir kesi ile uygulanan ve hastanede kalmayı gerektirmeyen ameliyatlarla uzun dönem

başarı oranları % 95’in üzerindedir. Oysa geçmişte yapılan günümüzde terk edilen ameliyatlarda uzun dönem başarı oranı % 30 civarındadır ve maalesef bu gün hastalarımızın bir kısmını da geçmişte bu tip başarısız ameliyat geçirenler oluşturmaktadır.
 PELVİK ORGAN SARKMALARI
Normalde pelvisin içinde bulunan idrar torbası, ince barsaklar, kalın barsaklar ve rahimin vajene doğru sarkmasına pelvik organ sarkması denir. Hastanın eline vajen girişinde bir kitle gelmektedir. Bazı hastalarda ise rahimle birlikte vajen de dışarı sarkmaktadır. Sarkma nedeni olarak idrar kaçırmada olduğu gibi doğum önemli rol oynamaktadır. Sarkması olan hastalarda idrarı güçlükle yapma ya da idrar kaçırma, idrar torbasını tam boşaltamama, büyük abdestini yapamama ve kabızlık görülür. Bazı hastalar eliyle vajeni öne doğru iterek idrarlarını, arkaya doğru iterek de büyük abdestlerini yapabilmektedirler. Ayrıca, vajendeki genişleme ve sarkmaya bağlı olarak sıklıkla cinsel ilişkide zorluk, ağrı, hoşnutsuzluk, orgazm problemleri ve eşinde hoşnutsuzluk oluşmaktadır.
Pelvik organ sarkması olan ve/veya idrar kaçırması olan hastaların bir kısmında gaz ve/veya büyük abdestini kaçırma şikâyetleri de vardır. Pelvis organ sarkmalarında lokal anestezi ile uygulanabilen ve uzun dönemde başarı oranları yüksek yeni ameliyat yöntemleri geliştirilmiştir. Şikâyetleri fazla olan hastalarda tedavi ameliyattır. Hastaların bütün şikayetleri değerlendirilip aynı seansta yapılan ameliyatlarla pelvisi ve vajeni eski haline getirmek, gaz kaçırmayı ve büyük abdest kaçırmayı düzeltmek mümkündür.
    Eğer,

• Uzun süredir sık sık idrar yapma ihtiyacı hissediyorsanız
• Sık sık idrar yolu iltihabı geçiriyorsanız
• İdrarın giderek az aktığını ve idrar torbasının tam boşalmadığını hissediyorsanız
• Gece idrar yapmak için 2’den fazla uyanıyorsanız
• Su ile ilgili işler yaparken ani idrar yapma hissi oluyorsa ya da kaçırıyorsanız
• Tuvalete yetişemeyip idrar kaçırıyorsanız
• Tuvalete yakın oturuyor ve tuvalet yolu üzerindeki eşyaları kaldırıyorsanız
• Gülerken, öksürürken ya da hapşırırken idrar kaçırıyorsanız
• İdrar kaçırma korkusuyla ped kullanıyorsanız
• İdrar kaçırma endişesi ile eş, dost ve akraba ziyaretlerini yapmıyorsanız
• Vajene doğru ya da vajen dışına doğru sarkma varsa (elinize vajen girişinde bir kitle geliyorsa)
• İdrar yapmakta zorlanıyorsanız ya da çok uzun zamanda yapabiliyorsanız
• İdrar yaparken elle vajeni öne yukarı kaldırarak yardım ediyorsanız
• Büyük abdest yaparken elle vajeni arkaya itiyorsanız
• Sürekli kabızlık, vajen ve pelviste dolgunluk hissediyorsanız
• Gaz ya da büyük abdest kaçırıyorsanız
• Cinsel ilişki sırasında idrar ya da gaz kaçırıyorsanız
• Cinsel ilişki sırasında ağrı hissediyorsanız
• Önceki cinsel ilişkilerinden farklı olarak ilişki sırasında hissedememe ve orgazm problemi yaşıyorsanız
• Eşiniz önceki ilişkilerinizden farklı olarak vajeni hissedemiyor ve ilişkiden memnun kalmıyorsa
• Cinsel ilişki sırasında ya da hareket ederken vajenden rahatsız edici bir ses geliyorsa
• İlişkiden bağımsız, vajen girişinde ağrı, idrar yaparken ağrı ve karın alt kısmında ağrı hissediyorsanız
• Yaşamınızın sonraki aşamalarında idrar kaçırmaktan ve rahim sarkmasından korunmak istiyorsanız.
  o Mutlaka size uygun bir tedavi yöntemi vardır.
  o Sınırlamalardan kurtulun özgürlüğünüzü geri alın!

Prof. Dr. Fuat Demirci
(Hisar Intercontinental Hospital Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı)
Bilgi için: www.urojinekoloji.com

BU KONUYLA İLGİLİ DİĞER HABERLER

Kadınlarda İdrar Kaçırmanın Nedenleri

İdrar Kaçırmada Tedavi Yöntemleri

İdrar Kaçırma Hastalığı

Kadınlarda İdrar Kaçırma

Hamilelikte İdrar Kaçırma